|
Informacje ogólne
Chopin Fryderyk Franciszek (1810-1849), kompozytor i pianista polski. Urodzony w ŻZelazowej Woli, byłl synem Justyny z Krzyżzanowskich i Mikołlaja Chopina, nauczyciela pochodząacego z Lotaryngii. Od 1816 uczyłl sięe gry na fortepianie u Ĺ»ŻW. Zywnego, od 1822 - kompozycji u J. Elsnera. 1823-1826 byłl uczniem Liceum Warszawskiego, 1826-1829 uczniem J. Elsnera w Szkole Głlównej Muzyki w Warszawie. W 1829
przebywałl w Wiedniu, gdzie poznałl m.in. K. Czernego, T. Haslingera i dałl 2 koncerty w Kärtnertortheater. W 1830 odbyłly sięe koncerty Chopina w Teatrze Narodowym w Warszawie (m.in.
wykonałl Koncert fortepianowy f-moll oraz na koncercie pożzegnalnym Koncert fortepianowy e-moll i Fantazjęe na tematy polskie). W tymżze roku udałl sięe przez Pragęe do
Wiednia, stamtąad zaśs w 1831 wyjechałl do Paryżza. Na emigracji przebywałl do końnca żzycia, w Paryżzu poznałl m.in.: G. Rossiniego, L. Cherubiniego, H. Herza, F.
Liszta, F. Hillera, F. Kalkbrennera, F. Mendelssohna, H. Berlioza, A. Mickiewicza, R. Schumanna, J.U. Niemcewicza, dawałl publiczne koncerty oraz recitale w salonach arystokracji, zajmowałl sięe
takżze pracąa pedagogicznąa (do jego uczniów należzeli m.in.: M. Czartoryska, K. Mikuli, M. Kalergis). W 1835 poznałl pisarkęe A. Dudevant (użzywająacy pseudonimu George
Sand), z którąa łląaczyłla go bliska znajomośsćc do 1847. W 1838 przebywałl w Palmie na Majorce, komponująac m.in. Preludia. Miesiąace letnie w latach 1839 i
1841-1846 spęedzałl w posiadłlośsci G. Sand w Nohant. W 1848 odbyłl sięe ostatni paryski koncert Chopina w Sali Pleyela, a takżze koncerty w Anglii i Szkocji. W 1849
nasiliłly sięe objawy gruźzlicy, na którąa Chopin chorowałl od lat. Kompozytor zmarłl w Paryżzu 17 paźzdziernika 1849 i zostałl pochowany na paryskim cmentarzu
Pere-Lachaise. Prywatne żzycie wielkich postaci, ludzi ze śswiecznika, wybitnych jednostek zawsze jest obiektem szczególnego zainteresowania szerokiej publicznośsci. Częesto
ciekawośsćc ta nabiera charakteru plotkarsko-sensacyjnego i wywołlywana jest celowo, np. dla reklamy. Innego typu zainteresowanie ma na celu zdobycie wiedzy, słlużząacej stworzeniu
wiarygodnej biografii, na przykłlad dla encyklopedii czy słlowników biograficznych. Trzecim wreszcie rodzajem zainteresowania prywatnym żzyciem wybitnych postaci, szczególnie twórców, sąa
badania genealogiczne (ustalająace zwiąazki rodzinne) i prozopograficzne (dotycząace zwiąazków towarzysko-śsrodowiskowych), które słlużzyćc mająa m.in. poznaniu i
analizie okolicznośsci, jakie złlożzyłly sięe na pojawienie jednostki wybitnej i - co za tym idzie - pełlniejszemu zrozumieniu istoty jej twórczośsci. Jednąa z
najwybitniejszych postaci śswiatowej muzyki jest Fryderyk Chopin, urodzony w Polsce, z matki - Polki i ojca - spolonizowanego Francuza. Sprawa jego mieszanego pochodzenia od dawna dostarcza pożzywki
dla różznych rozważzańn, częesto kwestionująacych lub przemilczająacych jego polskośsćc. Podnoszony jest przy tym głlównie argument formalno-prawny. Wedłlug
obowiąazująacego w począatku XIX wieku Kodeksu Napoleona dziecko Francuza, urodzone nawet poza Francjąa, byłlo Francuzem. To stwierdzenie dotyczy jednak tylko sfery "urzęedowej" i nie ma nic wspólnego z rzeczywistąa przynależznośsciąa do danego narodu, opartąa na
przekonaniu, wychowaniu i poczuciu więezi.
W takiej włlaśsnie sytuacji byłl Fryderyk Chopin, który całlym swoim żzyciem i
charakterem twórczośsci dawałl śswiadectwo bycia Polakiem. Zresztąa, podobnie jego ojciec, Nicolas Chopin, który przybyłl do Polski jako 17-latek i pozostałl ponad półl wieku,
pomimo żze wystęepowałl jako Francuz, tak silnie poczuwałl sięe do więezi z Polskąa, żze możzna śsmiałlo twierdzićc, iżz stałla sięe ona
jego prawdziwąa ojczyznąa. Biografowie wielkiego Fryderyka nie mająa jednak łlatwego zadania. Zarówno bowiem okolicznośsci zwiąazane z odmiennąa narodowośsciąa jego
rodziców, jak i celowo przez ojca narzucona najbliżzszym dyskrecja w sprawach rodzinnych spowodowałly, żze niewiele sprawdzonych faktów z dziejów tej familii przedostałlo sięe do
publicznej wiadomośsci. Wiedziano wiele o samym Fryderyku, ale prawie nic o jego śsrodowisku rodzinnym. Nic więec dziwnego, żze brak wiarogodnych źzródełl dałl pole do licznych
domysłlów i zwykłlych konfabulacji, które stopniowo zagnieźzdziłly sięe w oficjalnej literaturze chopinologicznej, stająac sięe na wiele dziesiąatków lat pewnikami. Takim
najbardziej rozpowszechnionym mitem byłlo na przykłlad twierdzenie, żze ojciec Fryderyka byłl potomkiem polskiego emigranta, niejakiego Mikołlaja Szopy spod Kalisza, którego nazwisko
zostałlo w Lotaryngii zmienione na z francuska brzmiąace "Chopin". Co do matki Fryderyka, Justyny Krzyżzanowskiej, do dziśs sięe sąadzi, żze byłla ubogąa
krewnąa hrabiów Skarbków, włlaśscicieli ŻZelazowej Woli - miejsca urodzenia Fryderyka. Oba te twierdzenia mile łlechtałly nasząa narodowąa próżznośsćc:
Mikołlaj Szopa dawałl jeszcze więeksze prawa do pełlnej "polskośsci" Fryderyka, zaśs pokrewieńnstwo ze Skarbkami, rodem o znacząacej pozycji w
społleczeńnstwie Rzeczpospolitej Szlacheckiej, podnosiłlo znacznie prestiżz społleczny matki Fryderyka. Jednak oba okazałly sięe nieprawdąa, podobnie jak nie
znalazłlo dotychczas potwierdzenia w źzródłlach historycznych twierdzenie o pochodzeniu matki Chopina z rodziny ochrzczonych w XVIII wieku (neofitów) Krzyżzanowskich.
(ted)
|